การบริหารยุทธศาสตร์ภาครัฐ (Strategic Management in the Public Sector)

การบริหารยุทธศาสตร์ภาครัฐ
(Strategic Management in the Public Sector)
I. การบริหารยุทธศาสตร์ภาครัฐคืออะไร?
การบริหารยุทธศาสตร์ภาครัฐคือการบริหารจัดการภาครัฐที่ช่วยให้องค์การภาครัฐตระหนักถึง
ความสามารถขององค์การ จุดแข็งและจุดอ่อนภายในองค์การ โอกาสและอุปสรรคขององค์การที่เป็น
ผลกระทบมาจากสภาพแวดล้อมภายนอกองค์การ ผู้บริหารและพนักงานได้มีการตื่นตัวต่อการเปลี่ยนแปลง
เห็นโอกาสใหม่ ๆ และข้อจ ากัดที่อาจเกิดขึ้น เปิดโอกาสให้ผู้บริหารและพนักงานในระดับต่าง ๆ มีส่วนร่วมใน
การบริหา ร ท าให้ได้พัฒนาความคิด และช่วยลดการต่อต้าน การเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นได้
(สุพานี สฤษฎ์วานิช, 2555: 9) ทั้งยังช่วยให้องค์การมีทิศทางและแนวทางในการด าเนินงานที่ชัดเจน มี
ความสามารถในการแข่งขัน สามารถปรับตัวให้เข้ากับการการเปลี่ยนแปลงทั้งจากสภาพแวดล้อมภายนอกและ
สภาพแวดล้อมภายในองค์การ และในท้ายที่สุดจะช่วยให้องค์การมีสมรรถณะสูงและสามารถบรรลุเป้าหมาย
ขององค์การ การบริหารยุทธศาสตร์ภาครัฐประกอบไปด้วยการตัดสินใจและการด าเนินการในการก าหนด
ยุทธศาสตร์ (Strategy Formulation) น ายุทธศาสตร์ไปปฎิบัติ (Strategy Implementation) และการ
ประเมินผลยุทธศาสตร์ (Strategy Evaluation) อย่างไรก็ตามการบริหารยุทธศาสตร์ภาครัฐที่จะมี
ประสิทธิภาพได้นั้น ปัจจัยส่วนหนึ่งคือการมีจุดเริ่มต้นที่ดีคือการมีแผนยุทธศาสตร์ภาครัฐที่เหมาะสมกับ
สภาพแวดล้อมทั้งภายในและภายนอกองค์การ องค์ประกอบของแผนยุทธศาสตร์ภาครัฐควรจะต้องมีความ
สอดคล้องกลมกลืนกันเพื่อเป็นปัจจัยเกื้อหนุนซึ่งกันและกัน โดยแผนยุทธศาสตร์ภาครัฐควรจะต้องประกอบไป
ด้วย
1. วิสัยทัศน์ (Vision) คือ องค์การเราปรารถนาจะเป็นอะไรหรือจะไปถึงไหนในอนาคต
2. ค่านิยมร่วม (Shared Value) คือพฤติกรรมหรือสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่บุคลากรในองค์การกระท าหรือยึดถือ
ร่วมกันด้วยความสมัครใจ เป็นสิ่งที่ผูกบุคลากรในองค์การไว้ด้วยกัน และเป็นแรงผลักดันให้องค์การ
ก้าวไปข้างหน้าเพื่อมุ่งสู่วิสัยทัศน์ที่วางไว้
3. พันธกิจ (Mission) คือสิ่งที่องค์การเราท าและเป็นเหตุผลของการด ารงอยู่ขององค์การเรา ซึ่งพันธกิจ
เหล่านี้จะเป็นสิ่งที่ท าให้เราบรรลุวิสัยทัศน์
4. ยุทธศาสตร์ (Strategy) คือนโยบายหรือแผนการด าเนินงานที่แสดงให้เห็นถึงทิศทางการด าเนินงาน
ขององค์การ โดยคาดหวังว่าหากยุทธศาสตร์ประสบความส าเร็จ องค์การก็จะบรรลุวิสัยทัศน์
5. เป้าประสงค์ตามประเด็นยุทธศาสตร์ (Strategic Goal) คือสิ่งที่องค์การประสงค์จะเห็นหรือให้เกิดขึ้น
หลังจากมีการด าเนินการตามยุทธศาสตร์ที่วางไว้ (ยุทธศาสตร์ประสบความส าเร็จ)
6. กลยุทธ์ (Tactic) คือ แนวทางการด าเนินงานเพื่อตอบสนองยุทธศาสตร์ โดยคาดหวังว่าหากกลยุทธ์
ประสบความส าเร็จ ยุทธศาสตร์จะประสบความส าเร็จ
7. ตัวชี้วัด (Indicator) คือ เครื่องมือทางการบริหารที่ส าคัญที่จะช่วยท าให้ทราบว่าการด าเนินกลวิธี
(โครงการ) กลยุทธ์ (แผนงาน) และยุทธศาสตร์ (แผน) ต่างๆได้ไปถึงในจุดใด บรรลุวัตถุประสงค์
จุดมุ่งหมาย และเป้าหมายมากน้อยแค่ไหน
8. ค่าเป้าหมาย (Target) คือ ผลในเชิงปริมาณและ/หรือคุณภาพตามตัวชี้วัด
2
9. โครงการ (Project) คือ งานประเภทหนึ่ง (ที่มีก าหนดระยะเวลาในการด าเนินงาน) ที่ถูกก าหนดขึ้นใน
องค์การเพื่อจะแปลงเจตนารมณ์ในเชิงกลยุทธ์ให้กลายเป็นวิธีการที่จะน าไปสู่การปฎิบัติอย่างได้ผล
ตรงตามความต้องการของผู้รับบริการ (ปกรณ์ ปรียากร, 2548: 1-2) โดยคาดหวังว่าหากโครงการ
ประสบความส าเร็จ กลยุทธ์จะประสบความส าเร็จ